İçeriğe geç
Doğu VeterinerKliniği · Tekman

Erzurum koşullarına göre

Aşı ve parazit takvimi

Sığır, koyun ve keçiler için mevsim mevsim yapılması gereken aşı, parazit ve bakım uygulamaları: yayla düzenine, koç katımına ve kuzulama dönemine göre.

Mevsimlere göre uygulamalar

İlkbahar

Mart – Mayıs

Büyükbaş

  • Şap aşısı, ilkbahar dönemi Devlet programı
  • Brusella aşısı, programdaki yaşta dişi buzağılar Devlet programı
  • Doğumlar: ağız sütü, göbek bakımı, buzağı ishaline dikkat
  • Yaylaya çıkmadan önce iç ve dış parazit uygulaması
  • Meraya çıkmadan önce tırnak kesimi
  • Taze meraya aç çıkarmayın: şişme ve çayır tetanisi riski

Küçükbaş

  • Kuzulama ve oğlaklama: ilk 6 saatte ağız sütü
  • Annelere doğumdan 4–6 hafta önce enterotoksemi hatırlatma aşısı
  • Koyun-keçi vebası, çiçek ve brusella aşıları Devlet programı
  • Yaylaya çıkmadan önce iç ve dış parazit uygulaması
  • Kırkım hazırlığı

Yaz

Haziran – Ağustos

Büyükbaş

  • Yayla: kene kontrolü, keneyi çıplak elle koparmayın
  • Bahar doğumu yapan ineklerin tohumlanması
  • Gebelik muayenesi: tohumlamadan yaklaşık 30 gün sonra
  • Ateş ve süt düşüşünde kene humması şüphesi
  • Sinek ve pembe göz hastalığına dikkat

Küçükbaş

  • Kırkım; kırkımdan sonra dış parazit uygulaması
  • Kuzulara enterotoksemi aşısı, iki doz
  • Ayak çürüğü ve topallık kontrolü
  • Ateş, ağız yarası, ishal, ani ölüm: koyun-keçi vebası şüphesinde bildirin

Sonbahar

Eylül – Kasım

Büyükbaş

  • Şap aşısı, sonbahar dönemi Devlet programı
  • Yayladan dönüşte iç parazit uygulaması
  • Ahıra dönerken tırnak kesimi
  • Gebelik muayenesi ve kuruya ayırma planı
  • Ahır havalandırmasını kış öncesi düzenleyin

Küçükbaş

  • Eylül: koç muayenesi ve koçlara ek yem
  • Ekim: koyunlarda aşım öncesi besleme (flushing)
  • Ekim sonu – Kasım: koç katımı
  • Yayladan dönüşte iç parazit; karaciğer kelebeğine karşı uygulama

Kış

Aralık – Şubat

Büyükbaş

  • Su: donmamış ve bol; süt veren inek için kar yetmez
  • Kuru dönem beslenmesi ve doğum hazırlığı
  • Buzağı zatürresine karşı havalandırma, kuru altlık
  • Meme başlarını kurulayın: donma ve mastitis
  • Karaciğer kelebeği belirtilerine dikkat

Küçükbaş

  • Katımdan 40–70 gün sonra ultrasonla gebelik ve yavru sayısı
  • İkiz taşıyanları ayırın: gebeliğin son 6 haftasında daha iyi besleme
  • Karaciğer kelebeğine karşı uygulama
  • Uyuz ve bit kontrolü; bütün sürü birlikte
  • Şubat: annelere enterotoksemi hatırlatma aşısı

"Devlet programı" işaretli aşıları resmî ya da yetkili veteriner hekimler yapar. Kliniğimiz bu aşılamaları yetkili hekim olarak yapar.

Devlet programındaki aşılar

Bu aşılar zorunludur. Aşısız hayvanlar sevk edilemez, hayvan pazarına çıkarılamaz ve idari para cezası uygulanır. Yapılan aşılar küpe numarasıyla kayda geçirilir.

Hastalık Hayvanlar Dönem
ŞapSığır; programa göre koyun ve keçiİlkbahar ve sonbahar dönemleri; salgında ek doz
BrusellaDişi buzağı, kuzu ve oğlak; programa göre erişkin dişilerProgramda belirtilen yaşta
Koyun-keçi vebası (PPR)Koyun ve keçiPrograma göre
Koyun-keçi çiçeğiKoyun ve keçiPrograma göre
Nodüler ekzantem (LSD)SığırUygulama yıllara göre değişti; İlçe Müdürlüğü'ne danışın

İhbarı zorunlu hastalıklar

Aşağıdaki hastalıklardan şüphelendiğinizde hayvan sahibi, çoban ve muhtarın İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne bildirmesi kanunen zorunludur. Şüphe halinde hayvanları yerinde tutun, alıp satmayın.

  • Şap
  • Brusella (yavru atma)
  • Şarbon
  • Kuduz
  • Tüberküloz
  • Koyun-keçi vebası (PPR)
  • Koyun-keçi çiçeği
  • Nodüler ekzantem (LSD)
  • Mavidil
  • Enzootik lökoz
  • Sığır vebası
  • Scrapie
  • Deli dana (BSE)

Program dışı aşılar

Enterotoksemi, buzağı ishali ve solunum yolu hastalıkları gibi aşılar devlet programında değildir; sürünüzün ihtiyacına göre planlanır. Ayrıntılar için aşılama ve parazit mücadelesi sayfalarımıza bakın.

Kayıt tutun

Yapılan her aşıyı ve ilacı küpe numarasıyla, tarihiyle ve arınma süresiyle birlikte bir deftere yazın. Hem bir sonraki uygulamanın zamanını kaçırmazsınız hem de satışta ve kontrollerde işinize yarar.

Sık sorulan sorular

Programlı aşıları siz yapıyor musunuz?
Evet. Şap, brusella, koyun-keçi vebası ve çiçek aşılarını İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün yetkilendirmesiyle ve duyurduğu takvime göre yapıyoruz. Dönem başladığında köyünüz için gün belirlemek üzere arayın.
Şap aşısı yılda kaç kez yapılır?
Sığırlarda genellikle ilkbahar ve sonbaharda, yılda iki dönem. Salgın durumunda ek doz yapılabilir. Tarihleri İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü duyurur.
Brusella aşısı hangi hayvanlara yapılır?
Program kapsamında dişi buzağı, kuzu ve oğlaklara, programda belirtilen yaşta yapılır. Bölgenin durumuna göre erişkin dişi hayvanlar da programa alınabilir.
Parazit ilacı yılda kaç kez verilmeli?
Genel kural yılda en az iki kez: yaylaya çıkmadan önce ve yayladan döndükten sonra. Karaciğer kelebeği için ayrıca sonbahar ve kış uygulaması gerekebilir. Dışkı muayenesi en doğru planı verir.
Nodüler ekzantem (LSD) aşısı hâlâ yapılıyor mu?
LSD için uygulama son yıllarda değişti. Güncel durumu İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nden öğrenin.

Sürünüz için aşı ve parazit planı

Hayvan sayınızı ve yetiştirme düzeninizi konuşalım, size uygun takvimi birlikte çıkaralım.

Hemen ara WhatsApp'tan yaz