Koç katımı ne zaman ve nasıl yapılır

Erzurum'da katım zamanı

Koyunda gebelik yaklaşık 147–150 gün, yani 5 ay sürer. Erzurum ve çevresinde koç katımı genellikle Ekim sonu ile Kasım arasında yapılır; böylece kuzular Mart sonu–Nisan arasında doğar. Ağılınız sıcak ve kuzulama için uygunsa katım birkaç hafta öne alınabilir; yayla düzeninize göre geriye de kaydırılabilir.

Katımın 35–40 gün sürmesi yeterlidir. Koyunun kızgınlık döngüsü yaklaşık 17 gündür; bu süre her koyuna iki kızgınlık fırsatı verir. Daha uzun katım, kuzulamayı uzatır ve kuzuları farklı yaşlara dağıtır.

Katımdan 6–8 hafta önce: koçları hazırlayın

• Koçları muayene ettirin: testislerde sertlik, şişlik ya da küçüklük; topallık; diş ve göz sorunları.
• İç ve dış parazit uygulamasını yapın.
• Koçlara katımdan yaklaşık bir ay önce ve katım boyunca ek yem verin.
• Yüksek ateşli bir hastalık geçiren koçun sperm kalitesi haftalarca düşük kalabilir; katımdan önce durumunu söyleyin.

Katımdan 2–4 hafta önce: koyunlarda ek besleme (flushing)

Koyunlara katımdan 2–4 hafta önce ek enerji verilmesi, yumurtlamayı ve ikiz oranını artırır. En çok zayıf koyunlarda işe yarar. Hedef, koyunların katıma ne çok zayıf ne çok yağlı, orta kondisyonda girmesidir.

Koç–koyun oranı

• Yetişkin, sağlıklı bir koç için yaklaşık 40 koyun
• Genç (toklu) koçlar için daha az koyun
• Büyük sürülerde koçlar dönüşümlü kullanılabilir; yorulan koç dinlendirilir

Katımdan sonra

Katımdan 40–70 gün sonra ultrasonla gebelik ve yavru sayısı belirlenir. İkiz taşıyan koyunların gebeliğin son 6 haftasında daha iyi beslenmesi, gebelik toksemisini ve zayıf kuzu doğumunu azaltır. Annelere doğumdan 4–6 hafta önce yapılan enterotoksemi aşısı, kuzuları ilk haftalarda ağız sütü yoluyla korur.