Doğumla birlikte inek bir anda çok miktarda süt vermeye başlar. Sütle giden kalsiyum ve enerji yerine konamazsa, doğumdan sonraki günlerde ve haftalarda süt humması ve ketozis ortaya çıkar.
Süt humması
Kanda kalsiyumun ani düşmesiyle olur. Çoğunlukla doğumdan sonraki ilk 2–3 gün içinde, özellikle 3. ve daha sonraki doğumunu yapan ve çok süt veren ineklerde görülür. İlk doğumunu yapan düvelerde nadirdir.
Belirtiler
- Başta sendeleme, titreme, yemden kesilme
- Sonra göğsü üzerine yatma ve kalkamama; baş böğre dönük
- Kulaklar ve bacaklar soğuk, gözler donuk
- Tedavi edilmezse yan yatma, bilinç kaybı
Ketozis
Doğumdan sonra iştah henüz tam açılmamışken süt verimi hızla arttığında inek vücut yağını yakmaya başlar. Yağ yıkımı fazla olursa kanda keton maddeleri birikir. Doğumdan sonraki ilk 6 hafta, en çok ilk 2 hafta risklidir.
- Önce kesif yemi bırakma, sonra genel iştahsızlık
- Süt veriminde düşüş, hızlı zayıflama
- Nefeste ve sütte aseton (çürük elma) kokusu
- Bazen sinirsel belirtiler: duvarı yalama, sendeleme
Korunma
- İnek doğuma çok yağlı ya da çok zayıf girmemeli; kuru dönemde kondisyon ayarlanmalı.
- Kuru dönemin son haftalarındaki rasyon, süt hummasını önlemede önemlidir; hekiminizle planlayın.
- Doğumdan sonra iştah, süt verimi ve gübre her gün izlenmeli.
- Doğumdan sonra yem değişiklikleri yavaş yavaş yapılmalı.
- Daha önce süt humması geçiren inekler risk altındadır; doğumdan önce hekime haber verin.
Sık sorulan sorular
Doğum yapan inek neden kalkamaz?
Süt humması geçiren inek iyileşir mi?
Ketozis süt verimini etkiler mi?
Bu yazı genel bilgilendirme içindir ve hayvanınızın muayenesinin yerini tutmaz. Teşhis, ilaç ve aşı kararları için veteriner hekime danışın.