İnekte gebelik ortalama 280 gün sürer. Tohumlama tarihini biliyorsanız doğumu birkaç gün öncesinden tahmin edebilirsiniz; ama asıl işareti hayvanın kendisi verir. Doğumların çoğu yardımsız tamamlanır. Önemli olan, yardım gereken doğumu zamanında fark etmektir.
Doğum yaklaşırken görülen belirtiler
- Meme dolar ve gerginleşir. Düvelerde birkaç hafta, ineklerde birkaç gün önce başlar. Meme başlarından ağız sütü sızabilir.
- Kuyruk sokumu çöker. Kuyruğun iki yanındaki bağlar gevşer, bölge çukurlaşır. Doğum genellikle 12–24 saat içindedir.
- Vulva şişer ve uzar, koyu, ip gibi uzayan bir akıntı (doğum tıkacı) görülebilir.
- Huzursuzluk: Sürüden ayrılma, sık yatıp kalkma, kuyruğu kaldırma, yem yememe.
Doğumun aşamaları
1. Hazırlık
Rahim kasılmaya, doğum yolu açılmaya başlar. İnek huzursuzdur ama henüz güçlü ıkınma yoktur. Bu aşama ineklerde birkaç saat, düvelerde daha uzun sürebilir.
2. Yavrunun doğumu
Su kesesi görünür ve güçlü ıkınmalar başlar. Normal duruşta önce iki ön ayak (tabanları aşağı bakar), hemen arkasından bu ayakların üzerinde baş gelir. Su kesesi göründükten sonra buzağı inekte genellikle 1 saat, düvede 2 saat içinde doğar.
3. Eşin düşmesi
Eş (son) genellikle ilk 12 saat içinde düşer. 24 saat geçtiği halde düşmezse eş atmama sayılır.
Hekim çağırmanız gereken durumlar
- Su kesesi göründükten sonra inekte 1, düvede 2 saat geçti ve buzağı doğmadı.
- Yarım saattir güçlü ıkınma var ama hiçbir ilerleme yok.
- Yalnız bir ayak ya da yalnız baş görünüyor.
- Ayak tabanları yukarı bakıyor: arka ayaklar gelmiş olabilir (ters geliş).
- Yalnız kuyruk görünüyor (makat geliş).
- Doğum belirtileri var ama ıkınma başlamıyor ya da hayvan halsiz ve yatıyor.
- Doğumdan sonra kanama, rahim sarkması ya da annenin kalkamaması.
Doğumdan hemen sonra
- Buzağının ağız ve burnundaki sıvıyı temizleyin; nefes almıyorsa saman sapıyla burnunu gıdıklayın, göğsünü ovun.
- Göbeğini iyotlu solüsyona batırın.
- İlk 2 saat içinde ağız sütü almasını sağlayın; büyük ırklarda yaklaşık 4 litre.
- Annenin önüne ılık su koyun.
- Sonraki günlerde annenin iştahını, sütünü ve ateşini izleyin; doğumdan sonraki ilk 2–3 gün süt humması yönünden risklidir.
Sık sorulan sorular
Kuyruk sokumu çöktükten kaç saat sonra doğum olur?
İnek doğumu kaç saat sürer?
İnek doğum tarihi nasıl hesaplanır?
Bu yazı genel bilgilendirme içindir ve hayvanınızın muayenesinin yerini tutmaz. Teşhis, ilaç ve aşı kararları için veteriner hekime danışın.